Het Schoolwaardenkompas in de praktijk

Een casus:

Student Mitchel, die pas na veel omzwervingen op de opleiding terecht is gekomen, heeft in het laatste leerjaar wel zijn stage goed afgesloten, maar een van de eindtoetsen niet gehaald. Hij heeft vooral moeite met Nederlands.

Hij wil graag in het nieuwe jaar alleen de toets herkansen waarvoor hij een onvoldoende heeft gehaald, en zijn Nederlands verbeteren. Aangezien het schooljaar voorbij is, is de conclusie van de opleiding dat hij het hele jaar over moet doen, inclusief de stage. Zijn klassendocent deelt hem dit mee in de laatste week voor de vakantie.

Welke school past bij welk kind?

Kinderen zijn plooibaar maar ze hebben natuurlijk hun eigen karakter en aanleg. Ouders die de stellingenlijst van het Schoolwaardenkompas invullen, vragen soms voor welke van hun kinderen ze dit moeten doen: “ze zijn zo verschillend”.

Het is inderdaad zo dat de visie op leren en relaties, van de ouders en van het kind zelf, niet altijd bepalend zijn voor de meest geschikte leeromgeving voor het kind.

Voor sommige kinderen is de overstap van een ”linksonder” school naar een “rechtsboven”, een verademing. Zij bloeien op…

Om welke waarden gaat het?

In heel veel gevallen is er een spanningsveld tussen twee groepen van waarden, namelijk die van het belang van het individu (en de individuele vrijheid), en die van het belang van de groep. Daaronder of naast liggen nog andere groepen van waarden, die gedeeltelijk overlappen, nooit helemaal.

De taal in vier kwadranten

Er ligt een wereld van verschil (in waarden) tussen het ene uiterste en het andere uiterste op elke as op de Schoolwaardenkaart. Toch worden vaak dezelfde woorden gebruikt om die heel verschillende opvattingen over onderwijs te beschrijven. Afhankelijk van de gevoelde waarden over wat goed onderwijs is, wordt aan die sleutelbegrippen een heel andere betekenis gegeven, terwijl er in de discussie over de uitvoering vanuit wordt gegaan dat wij hetzelfde bedoelen. 

Over de kaart en de assen

Bij het Schoolwaardenkompas hoort een landkaart van waarden (de Schoolwaardenkaart) waarop je je kunt oriënteren als het gaat om uw criteria voor goed onderwijs. Die Schoolwaardenkaart ziet er zo uit:

Rechtsboven en dan?

Naarmate meer mensen het Schoolwaardenkompas invullen, tekent zich een steeds duidelijker patroon af. Vraag één is: hoe sta je zelf tegenover deze dilemma’s, vanuit je hart? En vraag twee is vervolgens: hoe ervaar je je huidige situatie?